Αρχική σελίδα - Νέα και εκδηλώσεις - Ομιλίες - Κείμενα - Forum

Το 9ο από τα 10 απλά μαθήματα Σύγχρονης Επαναστατικής Θεωρίας, με θέμα «Ολοκλήρωση της διαμόρφωσης της ανθρώπινης κοινωνίας. 3) Ο κεφαλαιοκρατικός κοινωνικοοικονομικός σχηματισμός»

Το 9ο από τα 10 απλά μαθήματα Σύγχρονης Επαναστατικής Θεωρίας Πέμπτη 28 Ιαν. του 2016, 18:00, στο αμφιθ. Μ318

Ανακοίνωση Ομίλου Επαναστατικής Θεωρίας

Το 9ο από τα 10 απλά μαθήματα Σύγχρονης Επαναστατικής Θεωρίας, με θέμα «Ολοκλήρωση της διαμόρφωσης της ανθρώπινης κοινωνίας. 3) Ο κεφαλαιοκρατικός κοινωνικοοικονομικός σχηματισμός. » θα γίνει την Πέμπτη  28 Ιαν., ώρα 18:00, στο αμφιθέατρο Μ318 της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Ε.Μ.Π. – τ. πτέρυγα των Ηλεκτρολόγων προς την οδό Μπουμπουλίνας, 3ος όρ. (είσοδος από οδό Στουρνάρη).

            Στο προηγούμενο μάθημα, ξεκινήσαμε τη μελέτη της ιστορικής ανάπτυξης της κοινωνίας (αρχή, πρωταρχική εμφάνιση & διαμόρφωση της ανθρώπινης κοινωνίας, μέχρι τη δεύτερη περίοδο της διαμόρφωσης της ανθρώπινης κοινωνίας, τον φεουδαρχικό κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό). Τώρα θα περάσουμε στην εξέταση της Ολοκλήρωσης της διαμόρφωσης της ανθρώπινης κοινωνίας, δηλ. του Ο κεφαλαιοκρατικού κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού. Εδώ θα γίνει μεταξύ άλλων αναφορά στα εξής:

            Η σημασία του «Κεφαλαίου» του Μαρξ. Ανάπτυξη της μεγάλης ιδιωτικής ιδιοκτησίας επί παρηγμένων μέσων παραγωγής (επί σχετικά αντίστοιχης εαυτής βάσης), και κυριαρχία των εμπορευματικών και χρηματικών σχέσεων. Αύξουσα – σε σύγκριση με τους προκεφαλαιοκρατικούς σχηματισμούς  - σημασία της μεταβολής των μέσων εργασίας (σε συνδυασμό με την αλλαγή της θέσης και του ρόλου του άμεσου παραγωγού – μισθωτού εργάτη) και σταδιακή διαμόρφωση των αντίστοιχων της κεφαλαιοκρατίας μέσων παραγωγής. Μετατροπή των όρων της παραγωγής σε εμπόρευμα, οριακή διεύρυνση και εμβάθυνση των εμπορευματικών και χρηματικών σχέσεων. Η Αστική επανάσταση.

            Απλή συνεργασία, μανιφακτούρα (προϋποθέσεις της τεχνικής των μηχανών), μηχανοποιημένη παραγωγή (εργαλειομηχανές με ατμομηχανικούς κινητήρες, με κινητήρες εσωτερικής καύσης, ανάπτυξη συστήματος μηχανών με ηλεκτροκινητήρες), αυτοματοποίηση, διαμόρφωση πληροφοριακού - τεχνολογικού συγκροτήματος.

Η βιομηχανική επανάσταση. Οι μηχανές ως «αυτενεργά» μέσα εργασίας (κινητήριο, μεταβιβαστικό και εργαλειακό μέρη των μηχανών) με μεγαλύτερη (σε σύγκριση με αυτή των χειροκίνητων μέσων) σχετική ανεξαρτησία από τον παραγωγό. Συνεχής (αδιάλειπτη) ανάπτυξη της παραγωγής.

Βιομηχανία και εδραίωση της θέσης και του ρόλου της τεχνικής και της τεχνολογίας με τη στενή έννοια των όρων (σύστημα τεχνητών οργάνων δραστηριότητας…και σύνολο μεθόδων συστηματικής επενέργειας…). Από την απόκτηση χειροτεχνικών γνώσεων, εμπειρίας και δεξιοτήτων στη συστηματική παραγωγή γενικευμένης γνώσης. Οι δεσμοί μεταξύ τεχνικής, φυσιογνωσίας και μαθηματικών. Διάκριση τεχνικών επιστημών και φυσικών επιστημών. Τεχνικές επιστήμες και πολυτεχνική εκπαίδευση. Αναλυτική ακρίβεια, υπολογισμός και λογισμός. Η ανάδειξη σε πλεονεκτική θέση των ποσοτικών – μετρικών και των δομο – λειτουργικών προσεγγίσεων. Κοινωνικο – ιστορικοί και γνωσιολογικοί όροι της κυριαρχίας της προ-διαλεκτικής βαθμίδας της νόησης (διάνοιας) ως αυθεντικά επιστημονικής σε επιστήμη και τεχνική. Η αναγωγή της τεχνικής σε εργαλειακή χειραγώγηση και τα συνακόλουθα αντιιστορικά ιδεολογήματα (βλ. και Τεχνοκρατία, Τεχνολογικός ντετερμινισμός, Τεχνοφοβία).

Κεφάλαιο και κυριαρχία των εμπορευματικών & χρηματικών σχέσεων: ο «εξωπαραγωγικός» δεσμός της κοινωνίας μεταξύ μερών της παραγωγής (μονάδων, επιχειρήσεων, παραγωγών κ.ο.κ.) η οποία είναι κατακερματισμένη σε τεχνολογικά μεμονωμένες και αποσπασματικές διαδικασίες.

Καταμερισμός της εργασίας και πληθώρα στενών εξειδικεύσεων. Ακραίοι τύποι εξειδίκευσης οριακά στενού και οριακά ευρέως χαρακτήρα. Γνώσεις τύπου «τα πάντα επί του τίποτε» και «τίποτε επί παντός».

Η αντιφατικότητα της επιστημονικοτεχνικής προόδου επί κεφαλαιοκρατίας. Το γίγνεσθαι του κοινωνικού χαρακτήρα της εργασίας ως τεχνική αναγκαιότητα. Η επιστήμη καθίσταται άμεση παραγωγική δύναμη. Επιστημονικοποίηση της τεχνικής και τεχνολογικοποίηση της επιστήμης (αλληλοδιείσδυση επιστήμης και τεχνικής). Κεφαλαιοκρατική κατανάλωση της επιστήμης και της τεχνικής. Επιστήμη, τεχνική και μετάβαση από την τυπική στην πραγματική υπαγωγή της εργασίας στο κεφάλαιο: σχετική αυτοτέλεια και διαπλοκή της κοινωνικοοικονομικής κυριαρχίας του κεφαλαίου με την τεχνολογική υπαγωγή της εργασίας στην τεχνική (και στην επιστήμη ως πραγμοποιημένη στην τεχνική). Το φαινόμενο της αποξένωσης-αλλοτρίωσης. Αλλοτρίωση και φετιχοποίηση της επιστήμης και της τεχνικής. Μονοδιάστατη κατακερματισμένη και καθολική εργασία. Εμπορευματοποίηση της επιστημονικοτεχνικής δραστηριότητας. Υπαγωγή της τεχνολογίας στην κερδοφορία. Ιδιοκτησιακό καθεστώς, ευρεσιτεχνίες, άδειες παραγωγής και πνευματικά δικαιώματα. Ραγδαία ανάπτυξη και φραγμοί στις παραγωγικές δυνάμεις. Ανταγωνιστικότητα και μεγιστοποίηση της ανισομέρειας της ανάπτυξης. Διάκριση και διάσταση των σφαιρών της κοινωνικής ζωής. Αυτοκαταστροφικές και δημιουργικές - επαναστατικές τάσεις. Υλικές και πνευματικές προϋποθέεις υπέρβασης της κεφαλαιοκρατίας και της ιδιωτικής ιδιοκτησίας εν γένει.

Η επιτεινόμενη αντίφαση μεταξύ μηχανικής, μη ζωντανής παραγωγής και χρησιμοποίησης της ζωντανής εργασίας κατά τον χειρισμό μηχανών. Η αντιφατικότητα της σταδιακής απώθησης της ζωντανής εργασίας, (πρωτίστως από το πεδίο της χρήσης έτοιμων μηχανών) επί κεφαλαιοκρατίας. Η ανεργία ως:

  • Μορφή καταστροφής της βασικής παραγωγικής δύναμης – του ανθρώπου.
  • Η πρώτη αρνητική και αντεστραμμένη έκφανση των δυνατοτήτων περικοπής της διάρκειας της κοινωνικά αναγκαίας εργασίας.

            Τάξεις κοινωνικές - πάλη των τάξεων στην κεφαλαιοκρατία.

            Εξωτερικό όριο εκτατικής ανάπτυξης της κεφαλαιοκρατίας – το παγκόσμιο κεφαλαιοκρατικό σύστημα. Εσωτερικό όριο εκτατικής ανάπτυξης της κεφαλαιοκρατίας – το μονοπώλιο. Το όριο εντατικής ανάπτυξης του κεφαλαίου – η πλήρης απώθηση της ζωντανής εργασίας από την παραγωγή (η τάση μεγιστοποίησης του σταθερού κεφαλαίου και ελαχιστοποίησης του μεταβλητού κεφαλαίου). Το ανέφικτο της πλήρους εκμηχάνισης και της αυτόματης χρεοκοπίας της κεφαλαιοκρατίας. Οι αντιφάσεις που συνδέονται με τον νόμο της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους.

 

Βιβλιογραφικά βλ. και:

Κ. Μαρξ. Μισθός, τιμή και κέρδος

Κ. Μαρξ. Κριτική της πολιτικής οικονομίας

Κ. Μαρξ. Μισθωτή εργασία και κεφάλαιο

Κ. Μαρξ. Βασικές γραμμές της κριτικής της πολιτικής οικονομίας (Grundrisse)

Καρλ Μαρξ. Το Κεφάλαιο τ. 1,2,3.

Ένγκελς Φ. Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία. Εκδ. Μπάιρον. Αθήνα.

Φ. Ένγκελς. Σύνοψη του "Κεφαλαίου"

Λένιν. Ο ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού

Λένιν. Για το σύνθημα των ενωμένων πολιτειών της Ευρώπης. Το στρατιωτικό πρόγραμμα της προλεταριακής επανάστασης

Βαζιούλιν Β. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ (από το “Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΠΡΟΤΣΕΣ ΚΑΙ Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ”. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ, ΑΘΗΝΑ, 1988.

Βαζιούλιν Β. Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ:

Μέρος III. Η διαδικασία της ιστορικής ανάπτυξης της κοινωνίας Κεφάλαιο 2. Η διαμόρφωση της ανθρώπινης κοινωνίας. 3 Η ολοκλήρωση της διαμόρφωσης της ανθρώπινης κοινωνίας. Ο κεφαλαιοκρατικός κοινωνικοοικονομικός σχηματισμός

Μ. Ροζεντάλ. Προβλήματα διαλεκτικής στο "Κεφάλαιο" του Μαρξ

W. F. HAUG. Εισαγωγικά μαθήματα στο "ΚΕΦΑΛΑΙΟ"

Πολιτική Οικονομία οικονομικής σχολής παν/μίου Λομονόσοφ Μόσχας τ. 1,2,3.

Δ. Πατέλης. Ιμπεριαλιστική ολοκλήρωση, ανισομέρεια και “ασθενής κρίκος”.

Δ. Πατέλης. Η λογική της ελεύθερης έρευνας και η υπαγωγή επιστήμης και παιδείας στο κεφάλαιο.

Δ. Πατέλης. Έρευνα, τεχνολογία και παιδεία στη διαλεκτική της αλληλεπίδρασης της ανθρωπότητας με τη φύση.

 

Τα μαθήματα απευθύνονται σε όσους/-ες ενδιαφέρονται για τη σύγχρονη επαναστατική θεωρία ως αναγκαίο όρο διάγνωσης της δομής και της ιστορίας της κοινωνίας ως ολότητας και των προοπτικών της, για τη θεμελίωση του νικηφόρου επαναστατικού κινήματος.
Θερμή παράκληση: η προσέλευση να γίνεται έγκαιρα, δεδομένου ότι το αμφιθέατρο κλείνει ώρα 21:00.

 

Η σειρά των μαθημάτων έχει ως εξής:

1. 22.10.15. Η εμφάνιση και η διαμόρφωση του μαρξισμού.
2. 29.10.15. Η ανάπτυξη του μαρξισμού και ο ρόλος της πολιτικής οικονομίας της κεφαλαιοκρατίας.
3. 5.11.15. Η κοινωνία ως ολότητα. Η μεθοδολογία διερεύνησης του οργανικού όλου. Ανάβαση από το αφηρημένο στο συγκεκριμένο. Ιστορικό και Λογικό.
4. 19.11.15. Η απλούστατη σχέση της κοινωνίας ως διαδικασία (ο άνθρωπος ως έμβιο ον, οι ανάγκες και η σχέση με τη φύση. Η διττή διάρθρωση της απλούστατης σχέσης). Η μετάβαση από την απλούστατη σχέση στην ουσία της κοινωνίας (είδη και επίπεδα αλληλεπίδρασης των εμβίων όντων με τη φύση. Ριζική αλλαγή της «στρατηγικής επιβίωσης» του ανθρώπινου γένους).
5. 10.12.15. Η ουσία της κοινωνίας. Εργασία και παραγωγή ως διαδικασία ανταλλαγής ύλης μεταξύ ανθρώπου και φύσης. Οι σχέσεις παραγωγής (εργασιακές σχέσεις).

6. 17.12.2015. Το φαινόμενο της ανθρώπινης κοινωνίας. Η κοινωνική συνείδηση και οι μορφές της (γνώση και συνείδηση, ηθική, πολιτική, δίκαιο, αισθητική, θρησκεία, φιλοσοφία).

7. 14.01.2016. Η πραγματικότητα της ανθρώπινης κοινωνίας. Το εποικοδόμημα (υλικά και οργανωτικά μέσα και τρόποι επενέργειας στο όλο της κοινωνίας). Οι άνθρωποι ως προσωπικότητες.

8. 21.01.2016. Η διαδικασία της ιστορικής ανάπτυξης της κοινωνίας. Αρχή της διαδικασίας ιστορικής ανάπτυξης και πρωταρχική εμφάνιση της κοινωνίας. Η διαμόρφωση της κοινωνίας: 1) Δουλοκτησία, 2) Φεουδαρχία.

9. 28.01.2016. Ολοκλήρωση της διαμόρφωσης της ανθρώπινης κοινωνίας. 3) Ο κεφαλαιοκρατικός κοινωνικοοικονομικός σχηματισμός.

10. 11.02.2016 Η ωριμότητα της ανθρώπινης κοινωνίας. Η ενοποιημένη ανθρωπότητα (κομμουνισμός).